Wysłany: 2004-08-25, 19:02Lajos Kossuth - węgierski bohater narodowy
Życie i działalność Lajosa Kossutha
Dzieje historyczne Węgier i Polski zbiegały się na przestrzeni wieków częściej łącząc niż dzieląc oba narody. Przyjaźń polsko-węgierska wzmocniła się w XIX wieku kiedy oba narody musiały dzielić wspólny narodowy dramat czasów niewoli.
Naród węgierski utracił niepodległość w pierwszej połowie XVI w., popadając w zależność od Turcji i monarchii habsburskiej. Przez kolejne pokolenia Węgrzy będą walczyć o swoją niepodległość. Na tej drodze ku niepodległości w XIX w. pojawił się największy bohater narodowy - Lajos Kossuth.
W XIX w. po wojnach napoleońskich w okresie systemu wiedeńskiego monarchię habsburską ogarnął silny kryzys gospodarczy. Austria w erze kanclerza Metternicha w stosunku do państw zachodnio-europejskich była krajem gospodarczo zacofanym, o tyle Korona Węgierska stała jeszcze w tyle za krajami dziedzicznymi monarchii. Austriacka polityka celna hamowała rozwój węgierskiej gospodarki, a absolutyzm wiedeński ograniczał swobody narodowe i tłumił tendencje do niepodległości. Szlachta węgierska domagała się przeprowadzenia reform i zwołania sejmu. Sejm obradujący w latach 1825-1827 nie przyniósł żadnych zmian w stosunkach gospodarczych ani politycznych, ale zapoczątkował w dziejach Węgier nowy okres - zwany okresem reform. Rozpoczęła się kampania przeciwko polityce dworu cesarskiego, walka o przebudowę społeczno-gospodarczą, o wprowadzenie języka węgierskiego w miejsce łaciny i rozszerzenie go na wszystkie mniejszości narodowe. Mniejszości narodowe: Serbowie, Chorwaci, Rumuni, ostro sprzeciwiały się madziaryzacji. Zaczęły powstawać nowe prężne ugrupowania polityków węgierskich. W całym tym zamieszaniu i chaosie, który powstał na Węgrzech i Cesarstwie Austriackim pojawiło się wielu wybitnych polityków, ale tylko jeden z nich wyrósł na legendę, na symbol wolnego państwa węgierskiego - Lajos Kossuth.
Urodził się w Monok (dzisiejsza Słowacja) 19 sierpnia 1802 r. w zubożałej, protestanckiej rodzinie szlacheckiej. Rodzinnym miastem, kolebką dzieciństwa Lajosa był Satoraljaujhely, miasto z którym był bardzo związany uczuciowo. Miał cztery siostry: Karolinę, Emilię, Luizę, Zsuzsa. Z wykształcenia był prawnikiem, ale z potrzeby serca i temperamentu publicystą i politykiem. Był obdarzony wybitnymi zdolnościami, a szczególnie nieprzeciętnym darem krasomówstwa. Ukończył wydział prawniczy w Kolegium Protestanckim w Szarospatok. W 1824 r. rozpoczął praktykę adwokacką w Peszcie i szybko zyskał popularność i sympatię wśród ludzi.
Po raz pierwszy w kręgach politycznych pojawił się w roli posła na sejmie obradującym w latach 1832-36. W rękopisach wydawał własny biuletyn pt. "Orszaggyulesi Tudositasok" (Wiadomości Sejmowe), zawierające sprawozdania z prac sejmu. Miał przeciwko swojej publikacji ostrą cenzurę i cały system reakcji. Po zamknięciu obrad sejmu wydawał "Torvenyhatosag Tudositasok" (Reportaże) zawierające sprawozdania z działalności samorządów, co przyczyniło się do upowszechnienia haseł liberalnych w społeczeństwie. Działalność Kossutha oraz wsparcie ze strony rzecznika reform - Wesselenyiego, którego program gorąco popierał - postawiła młodego polityka w rzędzie najwybitniejszych działaczy ruchu reform. Wokół nich skupiała się młoda postępowa inteligencja, tzw. Juratusok (młodzi prawnicy), późniejsi radykałowie i rewolucjoniści węgierscy.
Rosnąca w siłę opozycja zaniepokoiła Wiedeń. Cesarz austriacki i jednocześnie król Węgier Ferdynand V (1835 - 4, kanclerz Metternich postanowili zaostrzyć i tak już twardy kurs wobec Węgier i zdusić opozycję siłą. W oczach Wiednia popularność Kossutha była niebezpieczna. Ofiarą represji padli Wesselenyi pod zarzutem obrazy stanu, Kossuth za nielegalną działalność oraz juraci. Kossuth został skazany na 4 lata więzienia (4.05.1837 - 1839 r.). Czas pobytu w więzieniu przeznaczył na naukę języka angielskiego - literaturę dostarczała mu matka i siostra.
W zamyśle Metternicha, aresztowania miały zlikwidować rewolucyjny spisek, tymczasem wzmogły opozycyjne nastroje. Pod presją groźnej politycznie sytuacji - kampanii antyrządowej w komitatach, i za radą współpracującej z rządem grupy magnatów węgierskich Metternich postanowił pójść na pewne ustępstwa. W 1840 r. nakazem króla zostali zwolnieni z więzienia Wesselenyi, Kossuth i Lovassy.
Najważniejszym ustępstwem ze strony Metternicha, była zgoda na wprowadzenie języka węgierskiego w administracji. Ustawa językowa była poważnym sukcesem liberałów węgierskich w walce o madziarski charakter państwa. Był to osobisty sukces L. Kossutha.
Mylił się kanclerz Metternich, sądząc że poprzez drobne ustępstwa powstrzyma ruch reform. Od momentu pierwszych ustępstw rządu, ruch reform przybrał na sile, a Kossuth dzięki swoim niezwykłym talentom krasomówczym, konsekwentnej krytyce władzy, liberalnym poglądom, które bardzo odpowiadały społeczeństwu, wyrastał na wielkiego przywódcę, wręcz legendarnego i ubóstwianego przez młodzież. Był symbolem walki.
Metternich chcąc śledzić działalność Kossutha, wyraził zgodę, aby Kossuth wydawał własne pismo. Liczył na to, że przy pomocy cenzury powstrzyma go od antyrządowej akcji. Czasopismem tym był "Pesti Hirlap" ["Dziennik Pesztański"], którego pierwszy numer ukazał się 2 I 1841 r. Gazeta stała się od razu naczelnym organem opozycji i jej trybuną w walce o polityczną i gospodarczą przebudowę kraju.
"Dziennik Pesztański" głosił hasło jedności narodowej, hasło wspólnej akcji szlachty i ludu jako warunek zdobycia niepodległości narodowej i przeprowadzenia reform: zniesienia pańszczyzny, oczynszowania chłopów, opodatkowania szlachty, rozwoju węgierskiego przemysłu i handlu, zniesienie ceł i uniezależnienie węgierskich urzędników od Wiednia. W miarę radykalizacji poglądów redakcji, zmienił się także program gazety Kossutha. Ruch reform na Węgrzech szybko nabierał charakteru narodowego, a liberalizm węgierski charakteru nacjonalistycznego, na którego czele stanął Kossuth. Liberałowie węgierscy stworzyli doktrynę o jednym "politycznym narodzie" w - narodzie madziarskim. Kossuth na łamach swojego "Pesti Hirlap" propagował najbardziej nacjonalistyczne hasła.
Najdziwniejsze było to, że rewolucjoniści z Kossuthem na czele stosowali taką samą politykę wobec "nie Madziarów", jaką cesarstwo prowadziło wobec nich samych. Węgierska polityka madziaryzacyjna w dużym stopniu obróciła się przeciwko jej twórcom w latach 1848-1849. Gwałtowne rozbudzenie życia politycznego na Węgrzech przyczyniło się do ożywienia ruchów niemadziarskich na terenie korony węgierskiej. Każda narodowość: Chorwaci - Ljudevita Gaja, Serbowie, Ukraińcy, Słowacy, Rumuni, wytworzyła własną inteligencję, świadomą swej odrębności etnicznej i dążącą do przekształcenia własnych społeczności w odrębne narody.
Kiedy w latach 40 XIX w. Sejm preszburski wprowadził na Węgrzech język węgierski jako państwowy i próbował to zrobić w Chorwacji, spotkało się to z ostrym sprzeciwem szlachty i inteligencji chorwackiej. Brak kompromisu, spory na sejmikach komitackich i stanowym sejmie w Prewszburgu umożliwiły Wiedniowi wykorzystanie ruchu chorwackiego przeciwko liberałom węgierskim, to pierwszy z negatywnych skutków obranej przez Kossutha polityki.
W 1844 r. Kossuth musiał opuścić "Pesti Hirlap", dzieje się to za sprawą Metternicha, ponieważ poglądy redaktora były już zbyt radykalne, aby mógł utrzymać się na legalnym rynku dziennikarskim. Metternich powiedział: "zwabić się nie da, drażnić go nie wolno".
Powstają organizacje wspierające węgierski przemysł: Vedegylet [Związek Ochrony] na czele z Kossuthem, Magyar Kereskedelmi Tarsasag (Towarzystwo Węgierskiej Gospodarki), Gyaralapito Tarsasag (Towarzystwo Powoływania Fabryk).
A jak wygląda prywatne życie bohatera? Znajduje wiele wsparcia w swojej żonie - Terez. 16 listopada 1841 r. przychodzi na świat ich pierwsze dziecko - Ferenc. Półtora roku później rodzi się im córka - Vilma, a w 1844 r. syn Lajos. Na barkach Terez spoczywają obowiązki prowadzenia domu i wychowywania dzieci.
Wśród opozycji węgierskiej dokonał się rozłam. W 1846 r. powstała Węgierska Partia Konserwatywna (partia prorządowa) z hasłem "postęp z rozwagą" o umiarkowanym programie. Z nią związany był główny przeciwnik Kossutha, Istvan Szechenyi. Kariera polityczna Istvana rozpoczęła się w 1825 r., był czołowym reformatorem i reprezentantem arystokracji węgierskiej.
Liberałowie odpowiedzieli na posunięcia konserwatystów utworzeniem 15 marca 1847 r. Partii Opozycyjnej pod przewodnictwem hrabiego Lajosa Batthyanyego. Program partii pt. "Oświadczenie Opozycyjne" został napisany przez Lajosa Kossutha i Ferenca Deaka. Zawierał on wszystkie postulaty opozycji dotyczące reform społecznych: likwidacja pańszczyzny, równouprawnienie wszystkich obywateli wobec prawa, udział stanów nieszlacheckich w instytucjach ustawodawczych, powszechne opodatkowanie. Kossuth tworząc program wyrażał antyhabsburskie nastroje opozycji, przy jednoczesnej manifestacji przyjaźni wobec Polaków, wobec wydarzeń 1846 roku na terenie Galicji: rabacja galicyjska i likwidacja Rzeczypospolitej Krakowskiej. Pod wpływem haseł rewolucyjnych z zachodu powstała grupa, głównie młodzi pisarze i poeci - Młode Węgry. Najwybitniejszymi przedstawicielami Młodych Węgier byli: Sandor Petofii, Janos Arany, Janos Vajda. Swój klub mieli w Peszcie, gdzie organizowali spotkania, popularne wśród młodzieży studenckiej. Stali się szybko najbardziej radykalną grupą Partii Opozycyjnej popierającej Lajosa Kossutha.
Konfrontacja polityczna i programowa między Partią Konserwatywną, a Partią Opozycyjną dokonała się podczas sejmu w latach 1847 - 1848, ostatniego sejmu okresu reform i ostatniego sejmu stanowego na Węgrzech.
W styczniu 1848r. rozpoczęła się europejska rewolucja - Wiosna Ludów, postępująca od Italii, Francji na Europę Środkową. Lajos Kossuth 3 marca 1848 r. w Preszburgu wygłosił przemówienie o historycznym znaczeniu, w którym stwierdził iż źródłem rewolucji jest absolutyzm, biurokratyczny system rządów, które należy zastąpić systemem konstytucyjnym, obalając porządek wiedeński. Rewolucja ogarnęła Austrię. 14 marca Metternich, oraz węgierski kanclerz Apponyim zdymisjonowani, wyemigrowali.
Miejscem skąd wyszła węgierska rewolucja była kawiarnia Pilwaxa w Peszcie, skupiająca młodych radykałów wokół największego poety węgierskiego - Sandra Petőfiego. W ślad za Pesztem poszły inne miasta węgierskie i w ciągu kilku dni cały kraj stanął w ogniu rewolucji. Symbolami rewolucji stały się trójkolorowy sztandar (czerwono-biało-zielony) oraz pieśń ułożona przez Petofiego - hymn narodowy. Koło Petofiego, na wniosek Kossutha sformułowało program polityczny tzw. 12 postulatów, odczytanych 15 marca 1848 r. przed Muzeum Narodowym.
To zapoczątkowało rewolucję na Węgrzech. Za zgodą Wiednia 7 kwietnia 1848 r. utworzył się Rząd Narodowy z hrabią Batthyany jako premierem i Lajosem Kossuthem jako ministrem finansów. Batthyany świadom, że dwór cesarski działa w sytuacji przymusowej mianując jednego z wodzów opozycji premierem, utworzył gabinet koalicyjny. Zaprosił do koalicji umiarkowanego polityka, Istvana Szechenyiego. Sytuacja Kossutha, jako ministra finansów była bardzo trudna. W kasie państwowej praktycznie nie było pieniędzy. Orientował się, że zgoda na reformy i utworzenie rządu, Austria wyraziła ponieważ była w sytuacji kryzysowej. Jasne było, że Habsburgowie nie wyrażą zgody na odłączenie się Węgier.
Pierwszą akcją ze strony Dworu była agitacja do buntu wśród mniejszości narodowej - Serbów, Chorwatów i Rumunów przeciwko madziaryzacji. 23 marca zawarto wiedeńsko-chorwacki sojusz, nominujący płk. Iosipa Jellacića, bardzo popularnego przywódcy, na bana Chorwacji. Drugim aktem politycznym Wiednia, który poważnie zaciążył nad stosunkami politycznymi na Węgrzech była konstytucja Pillersdorfa, głosząca m.in. "Wszystkim ludom monarchii gwarantuje się nietykalność narodową i językową". Mniejszości narodowe poparły dwór wiedeński przeciwko Węgrom. Odwieczna rzymska zasada divide et impera (dziel i rządź) okazała się skuteczną bronią w rękach Wiednia. Wybuchła wojna domowa między Serbami, a przedstawicielami innych narodowości.
Latem 1848r. zebrał się sejm rewolucyjny w Peszcie. W międzyczasie dwór cesarski opanował rewolucyjną sytuację na części swojego terytorium i zmienił stosunek do buntowniczych Węgrów. Kossuth wzywa do utworzenia narodowego wojska węgierskiego. Najczarniejsze obawy Kossutha zaczęły się szybko urzeczywistniać. W sierpniu 1848 r. Austria udzieliła pomocy finansowej Jellacićowi na przygotowania do wojny z Węgrami. Jellacić został mocą manifestu cesarskiego przywrócony do wszystkich politycznych i wojskowych godności. Próba Batthyanyego nawiązania rozmów z Wiedniem skończyła się fiaskiem i 10 września jego rząd podał się do dymisji. Następnego dnia wojska Jellacića przekroczyły węgierską granicę na rzece Drawie, rozpoczęła się wojna. 28 września został powołany Komitet Obrony Narodowej (Orszagos Honvedelmi Bizottmany) z Lajosem Kossuthem. Od tego czasu Kossuth staje faktycznym przywódcą powstania narodowego. Wojskiem węgierskim dowodzi po gen. Moga młody i energiczny gen. Artur Görgey. Problemem Komitetu było zdobycie wyszkolonej i lojalnej kadry oficerskiej, dużą jej część stanowili Polacy - Henryk Dembiński, Józef Wysocki i Józef Bem. W międzyczasie Rumuni zbroją się w Siedmiogrodzie, dokonując okrutnych zbrodni na tamtejszej ludności węgierskiej. Na dowódcę wojsk Transylwanii, Kossuth mianuje gen. Józefa Bema. Bem szybko zyskał sympatię i szacunek żołnierzy (ojczulek Bem), jego adiutantem był Sander Petőfii.
W Austrii sytuacja rewolucyjna ustabilizowała się, cesarz Ferdynand V abdykował, a na tron wstąpił Franciszek Józef Habsburg, który natychmiast rozpoczął działania przeciwko Węgrom. 13 grudnia 1848 r. wojska cesarskie dowodzone przez feldmarszałka Windischgraetza przekroczyły granice Węgier i sytuacja powstańców stała się dramatyczna. Na południu kraju trwały walki z powstańcami serbskimi, do Siedmiogrodu wkroczyły wojska austriackie, Windischgraetz zajął Budę, Peszt i inne miasta. Sejm węgierski oraz Komitet przeniósł się do Debreczyna skąd kierował walkami. Następował coraz większy rozłam wśród arystokracji i szlachty węgierskiej - na popierających walkę oraz na zwolenników kapitulacji. Batthyany został aresztowany i rozstrzelany, a inni podejmujący politykę ugody udali się na emigrację. Nie wszędzie węgierscy żołnierze ulegali naporowi sił wroga. Powstaje polski legion pod dowództwem gen. Józefa Wysockiego, gen. Bem odnosił zwycięstwa w Siedmiogrodzie. Kossuth w styczniu 1849 r. powiedział: "Bem pokazał, że nasze wojsko potrafi czynić cuda". W lutym 1849 r. naczelnym dowódcą wojsk węgierskich został mianowany gen. Henryk Dembiński, zdymisjonowany na rzecz gen. Görgeya po przegranej bitwie pod Kapolna. Koniec marca przyniósł długo oczekiwaną serię zwycięstw. Umocniła ona pozycję Kossutha i stworzyła podstawy do realizacji jego pragnienia o uniezależnieniu się od Habsburgów. 12 IV 1849 r. w Debreczynie Komitet Obrony Narodowej przedstawił argumenty uzasadniające ideę ogłoszenia niepodległości. 14 kwietnia w kościele kalwińskim doszło do ogłoszenia "Deklaracji Niepodległości" (Fuggetlensegi Nyilatkozat), a 19 kwietnia 1849 r. zatwierdził ją na uroczystej sesji Sejm. Komitet Obrony Narodowej został rozwiązany, powołano rząd na czele którego stanął Bertalan Szemere, głową państwa - prezydentem został L. Kossuth, ministrem obrony narodowej gen. A. Gorgey.
Detronizacja Habsburgów nie wszędzie została przyjęta entuzjastycznie. Mimo iż skład rządu komplikował działania polityczne to sukcesy militarne wskazywały na pomyślne zakończenie wojny. Walki polityczne wśród przywódców węgierskich, kunktatorstwo gen. Geőgeyja, planującego puczu wojskowy, wykorzystał Wiedeń szybko koncentrując wojska i prowadząc pomyślnie rozmowy z Petersburgiem. Car Mikołaj I zadeklarował pomoc militarną dla Austrii. W czerwcu armia rosyjska dowodzona przez niezwykle doświadczonego feldmarszałka Iwana Paskiewicza przekroczyła granice węgierską. Próby poderwania do walki chłopów oraz mniejszości narodowych za wspólną sprawę - wolność, zakończyły się niepowodzeniem. Pod koniec lipca wojska Paskiewicza zajęły północne i wschodnie obszary węgierskie, a gen. Haynau wkroczył do Pesztu, gen. Bem po bitwie pod Segesvar, w której poległ jego adiutant, wybitny poeta S. Petőfii, został wyparty z Siedmiogrodu. Ostatnie posiedzenie rządu odbyło się 30 VII 1849 r., a 13 VII skapitulował gen. A. Gorgey. Był to koniec Wiosny Ludów na Węgrzech. Żołnierze, L. Kossuth, gen. J. Bem przekroczyli granicę turecką. Powstanie upadło, rozpoczął się austriacki terror, ale nie skończyła się walka L. Kossutha o wolną ojczyznę, która będzie trwała jeszcze czterdzieści lat.
Jesień życia Lajosa Kossutha
Po klęsce rewolucji Wiosny Ludów Kossuth przekroczył granicę turecką pod osłoną legionu polskiego. W obozie pod Widyniem został internowany. Jego rodzina pozostała na Węgrzech, połączyła się z Kossuthem w 1850 r.
Rząd austriacki domagał się wydania uchodzców ale sprzeciwiły się temu Anglia i Francja. Kossuth rozpoczął swoją działalność na emigracji. Uczył się języka tureckiego, doskonalił język angielski i niemiecki. Zmienił w niektórych kwestiach politycznych swoje stanowisko, zrozumiał iż Węgry nie mogą być wolne bez poszanowania praw etnicznych mniejszości narodowych.
Od 13 IV 1850 wraz z częścią emigracji i rodziną został przesiedlony do miejscowości w Azji Mniejszej - Kutahya. Usilnie zabiegał o zorganizowanie ruchu spiskowego na Węgrzech. Tym razem zwrócił się również do mniejszości narodowych na terenie Węgier, gwarantując im prawa do własnego języka i kultury, o włączenie się do powstania. Odzew niestety był minimalny i Kossuth doznał kolejnego rozczarowania.
Dzięki interwencji Anglii i Stanów Zjednoczonych po szesnastu miesiącach pobytu w Turcji został wraz z rodziną uwolniony i rozpoczyna swoją podróż na pokładzie statku Mississipi z kapitanem Longinem. Po drodze zatrzymał się w Marsylii. Pragnął uzyskać zgodę cesarza na przejazd przez terytorium Francji, ale Napoleon III odmówił. Przez cieśninę gibraltarską na parowcu Madrid przybył do Southampton w Anglii, gdzie entuzjastycznie witały go tłumy ludzi.
Tu spotkał się z węgierską emigracją i z Mazzinim, z którym omawiał utworzenie włosko-węgierskich oddziałów zbrojnych. Pod koniec roku 1850 w grudniu przypłynął do Nowego Jorku. Rozentuzjazmowane tłumy witały go jako wielkiego bohatera narodowego. Tu rozpoczął działalność mającą na celu uzyskanie moralnej i finansowej pomocy rządu i ludności Ameryki. Jego sławne przemówienia tu wygłaszane stały się w przyszłości podręcznikowymi przykładami dla ludzi mównicy. Pobyt w Stanach przypada na trudny okres w dziejach Ameryki, trwa konflikt między Północą a Południem. Został przyjęty przez Senat, było to wielkie wyróżnienie i zaszczyt dla obcokrajowca. Szybko zorientował się, iż władze Stanów nie miały zamiaru brać czynnego udziału w walce o wyzwolenie Węgier.
Otrzymuje niepokojące wiadomości z kraju, jego siostry są aresztowane, a w prasie część polityków węgierskich podjęła krytykę jego działalności politycznej. Popularność Kossutha w Stanach maleje. Coraz mniej udaje mu się zebrać pieniędzy. Postanowił powrócić do Anglii.
Zamieszkał z rodziną na Goover Street w Londynie. Żyje bardzo skromnie z pieniędzy które jego żona odziedziczyła w spadku oraz z wykładów i pracy dziennikarskiej. W Anglii Kossuth przejął kierownictwo nad emigracją węgierską. Agitacja nawołująca do walki narodowo-wyzwoleńczej nie wszędzie znajdowała oddźwięk. Powodem takiej postawy narodu węgierskiego była obojętność lub strach przed ciągłymi represjami, a które stały się nierozłącznymi czynnikami ładu wiedeńskiego na Węgrzech po klęsce 1848-1849 r. Również trudno było Kossuthowi zjednoczyć podzieloną i skłóconą węgierską emigrację. W tej sytuacji nawiązuje współpracę z rewolucjonistami innych narodowości i wraz z nimi działa na terenie Europy. Wydarzenia międzynarodowe: wojna krymska, walka Włochów o zjednoczenie zbliżyły Kossutha z Mazzinim i innymi rewolucjonistami. Ostatecznie udało mu się zjednoczyć emigrację węgierską i utworzyć Narodowy Komitet Węgierski. Komitet nawiązał rozmowy z cesarzem Napoleonem III, uzyskując częściowe obietnice w sprawie węgierskiej, nawiązał współpracę z rewolucjonistami włoskimi i utworzył legion węgierski na terenie włoskim. Szybko upadły nadzieje emigrantów, kiedy Napoleon III zawarł z cesarzem Franciszkiem Józefem kompromisowy pokój w Villafranca i wycofał się z popierania Węgrów. W 1860 r. popełnił samobójstwo patriota i reformator węgierski S. Szechenyi.
Jego śmierć wywołała falę patriotycznych manifestacji w kraju, dodatkowo podsycanych z zagranicy patriotycznymi przemówieniami Kossutha. Austria znalazła się w sytuacji poważnego kryzysu politycznego, z jednej strony jej kosztem jednoczyły się Włochy, z drugiej radykalizowały się nastroje rewolucyjne na Węgrzech. Pustki w skarbie i polityczne osłabienie skłoniły cesarza obawiającego się powtórzenia "szalonego roku 1848", do pewnych ustępstw na rzecz ruchów narodowych, zwłaszcza węgierskiego. Decyzje prawno-ustrojowe cesarza Franciszka Józefa, podzieliły opozycję węgierską w latach 1860-1867 na dwa obozy polityczne. Obóz radykalny, rewolucyjny związany z Kossuthem, żądał całkowitej niezależności Węgier. Drugie stronnictwo skupione wokół umiarkowanego polityka - Ferenca Deaka lansowało koncepcję dualistyczną, czyli dwóch odrębnych monarchii połączonych unią.
Rodzinne życie Kossutha w tym czasie jest bardzo dramatyczne, w 1862 r. zmarła jego córka. Była psychicznie i fizycznie podobna do ojca, podzielała jego poglądy polityczne. Na nagrobku córki umieścił napis: "Pocieszycielka mego gorzkiego wygnania". Dramat rodzinny spowodował, iż żona Kossutha na skutek ciężkiej żałoby, popadła w depresję nerwową i w 1865 r. zmarła. Pochował żonę obok córki Vilmy we Włoszech.
Kolejny kryzys monarchii habsburskiej wywołany klęską w wojnie z Prusami w 1866 r., doprowadził wreszcie do gruntownej przebudowy ustroju Cesarstwa, co oznaczało klęskę dla pozostałych narodów monarchii, oraz klęskę kossuthowskich marzeń. Austria po klęsce z Prusami musiała szukać poparcia wśród Węgrów. W tych warunkach polityka ugody Deaka zyskała szerokie poparcie i umożliwiła konsekwentne ze strony Węgrów rozmowy węgiersko - austriackie, które wbrew radom i przestrogom Kossutha poszły w stronę ugody. Prestiż i wpływy Kossutha na Węgrzech bardzo zmalały. Kossuth nie popierał dualistycznej koncepcji F. Deaka, w korespondencji do niego wróżył tragedię dla narodu. Korespondencję tą nazwano listem Kasandry. Zarzucał Deakowi, iż wyrzekł się swoich ideałów, że sprowadził na Węgry następne lata niewoli. Pisał: "Wiem, że rola Kasandry jest niewdzięczna, ale weź pod uwagę, iż Kasandra miała rację".
W 1867 r. została zawarta ugoda, która dzieliła Cesarstwo na dwa ośrodki państwowe pod nazwą Austro-Węgry. W części węgierskiej znalazła się historyczna Korona Węgierska z Siedmiogrodem i Chorwacja. Węgry otrzymały własny sejm i niezależność w sprawach wewnętrznych z cesarzem Austrii jako królem Węgier. Kossuth nieufnie przyjął wiadomość o utworzeniu monarchii dualistycznej. Odczuł to jako osobistą klęskę i podjął nieodwracalną decyzję o wycofaniu się z życia politycznego. Od tego momencie wiedzie odizolowane, samotne życie w Turynie. Jego jedynymi towarzyszami życia byli siostra i synowie. Zajmował się hodowlą roślin. Jego kolekcja sięgnęła ponad 4 tys. różnych odmian roślin pochodzących z Alp, Apeninów, Węgier i Ameryki Północnej. Urozmaiceniem jego ostatnich lat życia była przyjaźń z młodą Sarlottą - wnuczką jego znajomego. 17 - letnia dziewczyna przypominała mu ukochaną córkę. Był dla niej nauczycielem. W 1894 r. zapadł bardzo na zdrowiu. Zdiagnozowano u niego raka węzłów chłonnych, wskutek czego 20 marca 1894 r. zmarł. Jego śmierć wywołała na Węgrzech falę manifestacji patriotycznych. Rząd pod presją nastrojów społecznych zgodził się na sprowadzenie do kraju zwłok Kossutha. Pogrzeb w stolicy zgromadził ogromne tłumy Węgrów. Spełniło się ostatnie życzenie Kossutha - pochowany został w ojczystej ziemi.
Kossuth dla większości Węgrów stał się symbolem i legendą, tak doskonałą, jak doskonałe były głoszone przez niego idee wolnych Węgier. Stał się uosobieniem wszystkich węgierskich marzeń, wielki za swego życia, jak i po śmierci.
Bibliografia:
1. Wacław Felczak, "Historia Węgier",
2. Istvan Kovacs, "Polacy w węgierskiej Wiośnie Ludów",
3. R. Nowak, "Węgry bliskie i nieznane",
4. A. Fischinger, "Polska - Węgry 1000 lat przyjaźni".
Autorka tekstu: Teresa Guła.
Zaczerpnięto ze strony XLIII Liceum im Lajosa Kossutha: http://www.liceum63.waw.pl/
Nie możesz pisać nowych tematów Nie możesz odpowiadać w tematach Nie możesz zmieniać swoich postów Nie możesz usuwać swoich postów Nie możesz głosować w ankietach
, kanclerz Metternich postanowili zaostrzyć i tak już twardy kurs wobec Węgier i zdusić opozycję siłą. W oczach Wiednia popularność Kossutha była niebezpieczna. Ofiarą represji padli Wesselenyi pod zarzutem obrazy stanu, Kossuth za nielegalną działalność oraz juraci. Kossuth został skazany na 4 lata więzienia (4.05.1837 - 1839 r.). Czas pobytu w więzieniu przeznaczył na naukę języka angielskiego - literaturę dostarczała mu matka i siostra.
